NHỮNG ĐIỀU CẦN NẮM RÕ VỀ ISO MÁY ẢNH
Bạn đã bao giờ chụp một bức ảnh vào ban đêm, chỉ để nhận ra rằng bức hình của bạn lại chìm trong bóng tối hoặc nhiễu hạt mờ nhòe? Hay từng thất vọng vì một khung cảnh lung linh lại bị cháy sáng đến mức không thể cứu vãn? Đây là lúc bạn cần hiểu về ISO – Yếu tố vô cùng quan trọng trong nhiếp ảnh và làm phim!
I. ISO máy ảnh là gì
ISO là viết tắt của Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (International Organization of Standardization).
Tổ chức này là cơ quan chủ quản chính chịu trách nhiệm tiêu chuẩn hóa các chỉ số độ nhạy sáng cho cảm biến máy ảnh. Nhưng đó chỉ là phần kiến thức bên lề — điều quan trọng hơn là chúng ta cần hiểu ISO là gì và nó hoạt động như thế nào khi chụp ảnh hoặc quay video.
ISO là độ nhạy sáng của cảm biến máy ảnh – hoặc của cuộn phim – đối với ánh sáng. ISO càng thấp thì độ nhạy sáng càng thấp. Ngược lại, ISO máy ảnh càng cao thì cảm biến càng nhạy sáng hơn.
ISO máy ảnh cao thường tạo ra các hiện tượng thị giác gọi là “hạt” (grain) hoặc “nhiễu” (noise), vì lúc này hình ảnh được làm sáng lên một cách nhân tạo do thiếu ánh sáng. Đây được gọi là tỷ lệ tín hiệu trên nhiễu kém
II. Các giá trị ISO thông dụng
Ngày nay, ISO máy ảnh đã được tiêu chuẩn hóa trong cả nhiếp ảnh phim lẫn nhiếp ảnh kỹ thuật số. Tuy nhiên, ISO trong phim là cố định sau khi phơi sáng, trong khi ISO kỹ thuật số có thể thay đổi bất kỳ lúc nào.
ISO máy ảnh thường được thiết lập theo các giá trị định sẵn, tăng gấp đôi theo từng mức. Ví dụ: ISO 100 được tăng gấp đôi thành ISO 200, ISO 200 tăng gấp đôi thành ISO 400, và cứ thế tiếp tục.
Trong hầu hết các trường hợp, ISO càng thấp thì hình ảnh càng sắc nét. ISO càng cao thì càng nhiều hạt (grain) hoặc nhiễu (noise).
Nếu bạn đang thắc mắc “khi nào nên tăng ISO?”, hãy kiểm tra xem hình ảnh của bạn có đủ sáng không. Nếu quá tối, hãy tăng ISO máy ảnh. Tuy nhiên, đừng tăng quá nhiều nếu bạn không muốn hình bị nhiễu hoặc lộ hạt.
Sau đây hãy cùng xem những các mức ISO được ứng dụng như thế nào trong điều kiện ánh sáng khác nhau
1. ISO 100
Thông thường, giá trị ISO thiết lập sẵn thấp nhất là 100; tuy nhiên, một số máy ảnh cho phép bạn chụp với ISO thấp hơn. Ví dụ: nhiều máy ảnh Nikon có ISO gốc (base ISO) là 64. Dải ISO này được xem là mức cơ bản cho hầu hết các máy ảnh, được thiết kế để cho ra hình ảnh sắc nét nhất có thể.
ISO 100 là lựa chọn lý tưởng trong điều kiện ánh sáng tốt, chẳng hạn như ngoài trời vào một ngày nắng hoặc trong nhà có sử dụng đèn flash.
2. ISO 200
Một số máy ảnh đời cũ sử dụng ISO 200 như là mức cơ bản thấp nhất. Tương tự như ISO 100, ISO 200 phù hợp nhất khi chụp trong điều kiện ánh sáng ổn định và tốt.
Nếu bạn đang chụp ở ISO 200, bạn nên cân nhắc đặt máy ảnh lên tripod hoặc gimbal để giảm thiểu hiện tượng lỗi hình ảnh (artifacting) do chuyển động gây ra.
3. ISO 400/800
ISO 400/800 là mức trung gian hợp lý giữa môi trường ánh sáng mạnh và yếu.
Dải ISO này phù hợp nhất khi chụp dưới ánh sáng tự nhiên vào những ngày nhiều mây hoặc trong các không gian trong nhà có ánh sáng vừa phải.
Tất nhiên, ánh sáng càng yếu thì bạn càng cần ISO máy ảnh cao hơn. Nhưng trong điều kiện ánh sáng vẫn còn tương đối, dải ISO 400–800 thường sẽ không tạo ra quá nhiều nhiễu (grain).
4. ISO 1600/3200/6400
ISO 1600 trở lên thường được xem là “ISO cao” và phổ biến nhất khi chụp trong điều kiện thiếu sáng hoặc khi cầm máy bằng tay.
Trong những điều kiện cực kỳ tối, bạn sẽ cần tăng ISO lên đáng kể. Hình ảnh dưới đây minh họa sự khác biệt giữa một chiếc Sony A7 chụp ở ISO 1600 so với ISO 409600!
ISO cao thường được sử dụng trong nhiếp ảnh thể thao và nhiếp ảnh động vật hoang dã để bắt nét rõ các đối tượng chuyển động trong môi trường ánh sáng yếu.
Tuy nhiên, thời thế đang thay đổi. Những tiến bộ mới trong công nghệ máy ảnh đang giúp giảm bớt các hiện tượng lỗi ảnh trong điều kiện ánh sáng kém hoặc khi sử dụng ISO máy ảnh cao. Chúng ta đã chứng kiến nhiều bước phát triển đáng kể trong những năm gần đây; và trong tương lai gần, rất có thể những lỗi hình ảnh này sẽ gần như bị loại bỏ hoàn toàn.
Tất nhiên, bạn cũng luôn có thể “khử nhiễu” cho ảnh bằng các phần mềm chỉnh sửa.
Kết luận
ISO là một trong ba yếu tố quan trọng tạo nên tam giác phơi sáng trong nhiếp ảnh, cùng với khẩu độ và tốc độ màn trập. Việc hiểu rõ ISO là gì, cách hoạt động cũng như cách điều chỉnh phù hợp với từng điều kiện ánh sáng sẽ giúp bạn kiểm soát tốt hơn chất lượng hình ảnh, giảm nhiễu và tối ưu độ sắc nét.
Cho dù bạn là người mới bắt đầu hay đã có kinh nghiệm, việc nắm vững kiến thức về ISO sẽ giúp bạn linh hoạt hơn khi chụp trong nhiều hoàn cảnh khác nhau – từ những bức ảnh ngoài trời nắng gắt cho đến các khung hình thiếu sáng, trong nhà hoặc ban đêm. Hãy nhớ rằng: ánh sáng tốt + ISO hợp lý = hình ảnh đẹp!
Hy vọng bài viết này đã giúp bạn hiểu rõ hơn về ISO trong nhiếp ảnh. Đừng ngần ngại theo dõi Tách Tách và Fanpage để khám phá thêm nhiều bài viết chuyên sâu về kỹ thuật chụp ảnh và quay phim!